Συντάξεις στα 67 με "ενισχυμένα ένσημα"!

Του ΚΩΣΤΑ ΚΑΤΙΚΟΥ

Διχάζει και υπουργούς η αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης σε συνδυασμό με το «προσδόκιμο ζωής» που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Γ. Παπανδρέου, θέλοντας να δείξει με τον τρόπο αυτό «αποφασιστικότητα» για τολμηρές αλλαγές, τέτοιες που αρέσκονται να ακούνε οι Ευρωπαίοι και διεθνείς πιστωτές της χώρας, αλλά αποτελούν… κόκκινο πανί για τους εργαζόμενους!
Ο συνδυασμός «προσδόκιμο ζωής» και «αύξηση ορίου ηλικίας» οδηγεί σε νέο γενικό όριο συνταξιοδότησης, που κατά πολλούς είναι το 67ο έτος αντί του 65ου που ισχύει σήμερα.
Το γεγονός και μόνο ότι υπάρχει πιθανότητα να επαληθευτεί αυτό το «σενάριο» έχει τρομάξει το ΠΑΣΟΚ, έχει παγώσει τους «πράσινους συνδικαλιστές» κι έχει εξοργίσει τους ασφαλισμένους. Μα περισσότερο απ’ όλους, τα έχουν «χαμένα» ακόμη και υπουργοί της κυβέρνησης που αναζητούν τρόπο για να βγάλουν «τα κάστανα από τη φωτιά».
Τούτων δοθέντων το σχέδιο για το νέο Ασφαλιστικό αναδεικνύεται σε κομβικό σημείο για τη μετέπειτα πορεία της κυβέρνησης, γιατί ακόμη και αν δεν προβλεφθεί η ντε φάκτο αύξηση του 65ου έτους ηλικίας συνταξιοδότησης, είναι πολύ πιθανό να την επιβάλει η Κομισιόν. Αυτή θα το αξιολογήσει πριν έρθει για ψήφιση στο ελληνικό Κοινοβούλιο, όπως είπε την Τρίτη ο υπουργός Οικονομικών στο περιθώριο της συνεδρίασης της αρμόδιας Επιτροπής στο υπουργείο Εργασίας. Τις κατευθύνσεις του τελικού σχεδίου θα παρουσιάσει μεθαύριο Τρίτη η ηγεσία του υπουργείου Εργασίας και προς το σκοπό αυτό μέσα στο Σαββατοκύριακο έχει προγραμματιστεί συνεργασία του υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Α. Λοβέρδου με τον υφυπουργό Γ. Κουτρουμάνη.
«Αλλαγές στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης θα υπάρχουν» είπε στον «Α.Τ.» αρμόδια κυβερνητική πηγή, συνδυάζοντας τη θέσπιση του 67ου έτους ως γενικού ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης, με την ενίσχυση της ανταποδοτικότητας των ασφαλιστικών εισφορών, ώστε οι εργαζόμενοι να έχουν κίνητρο παραμονής στην εργασία και πέραν των 65 ετών.
Σήμερα με βάση το νόμο 3655/08 δίδεται η δυνατότητα να παρατείνει κάποιος τη συνταξιοδότηση έως και 3 χρόνια μετά το κανονικό όριο ηλικίας, δηλαδή μέχρι και το 68ο έτος, με προσαύξηση 10% στον υπολογισμό της σύνταξης για την εν λόγω τριετία. Με τις αλλαγές που εξετάζονται, το «κίνητρο» δεν θα δίνεται για όσους παραμένουν μετά τα 65, αλλά θα προσμετρώνται όλα τα ένσημα του εργασιακού βίου που σημαίνει ότι «θέλοντας και μη» ένας εργαζόμενος θα πρέπει να συνεχίσει να εργάζεται πέραν των 65 ετών ποντάροντας σε μεγαλύτερο μισθό από αυτόν που έπαιρνε στα 40 και στα 60 του, και άρα σε πιο «ενισχυμένα» ένσημα που θα αποτελούν τη βάση υπολογισμού της σύνταξης.
Η διαφορά της μιας και της άλλης «κινητροδότησης» είναι τεράστια. Στη μια περίπτωση η σύνταξη (ΙΚΑ) υπολογίζεται με τους καλύτερους μισθούς μιας 5ετίας από την τελευταία 10ετία, ενώ στο σχέδιο της κυβέρνησης θα μετράνε ένσημα και μισθοί πέραν και της 35ετίας.
Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες του «Α.Τ.», το νέο Ασφαλιστικό θα περιλαμβάνει αυξήσεις ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης με άμεσες και έμμεσες ρυθμίσεις. Για παράδειγμα:
• Στο Δημόσιο και με βάση την εξίσωση των ορίων ηλικίας αντρών – γυναικών είναι αποφασισμένη η άμεση αύξηση κατά 5 χρόνια στο όριο ηλικίας συνταξιοδότησης για τις γυναίκες δημοσίους υπαλλήλους και μάλιστα με σοβαρό το ενδεχόμενο να ισχύσει από το 2012 αντί του 2013 που είχε οριοθετηθεί αρχικά ο χρόνος για την εξίσωση των ορίων ηλικίας αντρών – γυναικών. Ετσι, οι ασφαλισμένες στο διάστημα 1983-1992, και κυρίως εκείνες που το 2012 ή 2013 δεν θα έχουν την 25ετία, θα υποχρεωθούν να παραμείνουν άμεσα 5 χρόνια επιπλέον για να αποχωρήσουν στα 65.
• Αύξηση του ορίου ηλικίας ή θέσπισή του όπου δεν προβλέπεται θα προβλεφθεί και για τους ένστολους, για να σταματήσει η αποχώρηση 45άρηδων αξιωματικών από το Στρατό και τα Σώματα Ασφαλείας. Εδώ μελετάται η σταδιακή προσαρμογή, ώστε να μη θιγούν όσοι είναι πλησίον της συνταξιοδότησης, γιατί διαφορετικά θα υπάρξει κύμα παραιτήσεων από όσους έχουν τα 20 απαιτούμενα χρόνια ασφάλισης.
• Εμμεση αύξηση στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης θα προβλέπεται μέσα από μεγαλύτερες περικοπές σύνταξης λόγω πρόωρης εξόδου και παράλληλα με ενίσχυση της σχέσης εισφορών - παροχών ώστε να προσαυξάνεται η τελική σύνταξη, όσο μένει και εργάζεται κανείς μετά και τα 65 του. Στο Δημόσιο για παράδειγμα, δεν ισχύει η ποινή μείωσης της σύνταξης κατά 6% για ένα χρόνο και μέχρι 30% για αποχώρηση 5 χρόνια πριν από το πλήρες όριο ηλικίας, όπως προβλέπεται για τα ταμεία μισθωτών του ιδιωτικού τομέα. Η μόνη περίπτωση ποινής ισχύει στο Δημόσιο για τις μητέρες ανηλίκων. Τώρα μελετάται να ισχύσει ενιαία ποινή (ίσως 6%) για όλους. Και σε δημόσιο και σε ιδιωτικό τομέα.
• Μπαίνει φραγμός στην εργασία των συνταξιούχων, με επίσης ενιαία ποινή μείωσης της σύνταξης κατά 70% ή και παραπάνω, για το τμήμα που ξεπερνά τα 800 ή 850 ευρώ, με την προϋπόθεση ότι η απασχόληση είναι με μισθό και όχι με «μπλοκάκι» όπου καταβάλλονται εισφορές (από 300 ευρώ το μήνα) στον ΟΑΕΕ.
Το κλειδί για τη σύνταξη στα 67 βρίσκεται όχι τόσο στη θέσπιση νέου ηλικιακού ορίου με νόμο αλλά στην αναγκαστική παραμονή των εργαζομένων στην εργασία, με «ενισχυμένα» ένσημα, και με θέσπιση βασικής σύνταξης. Αυτό σημαίνει την αλλαγή του τρόπου υπολογισμού της σύνταξης, ώστε το ποσό που θα παίρνει ένας εργαζόμενος να βγαίνει με βάση το σύνολο των εισφορών του, για όλο τον εργασιακό του βίο! Με απλά λόγια για να βγει η κυβερνητική δέσμευση για αύξηση του ορίου ηλικίας με σύνταξη στα 67, θα αλλάξει ριζικά ο σημερινός υπολογισμός της σύνταξης, έτσι ώστε:
1. Οσοι έχουν συμπληρώσει 15 χρόνια να παίρνουν το… επίδομα της προνοιακής σύνταξης το ποσό της οποίας μένει να ανακοινωθεί την προσεχή Τρίτη.
2. Από τα 15 ώς τα 25 χρόνια, οι εισφορές θα κλιμακώνονται αλλά σε καμία περίπτωση δεν θα βγάζουν τα σημερινά ποσά σύνταξης. Θα βγάζουν μικρότερη σύνταξη, ώστε να υπάρχει κίνητρο για περισσότερα ένσημα και άρα πιο πολλά χρόνια ασφάλισης.
3. Από τα 25 ώς τα 35 χρόνια, η κλιμάκωση θα σταθεροποιείται, με μικρότερη σύνταξη πάλι σε σχέση με το σημερινό σύστημα, και
4. από τα 35 χρόνια πληρωμής εισφορών και πέρα, θα μπορεί να ενισχύεται η ανταποδοτικότητα με τρόπο τέτοιο που να αναγκαστεί ο εργαζόμενος να κολλά ένσημα γιατί έτσι θα πάρει και μεγαλύτερη σύνταξη, όταν θα έχει γίνει 67άρης.
Οι αλλαγές στο Ασφαλιστικό θα πιάσουν και τους παλιούς -πριν από το 1993- ασφαλισμένους, καθώς η αρχική θέση του υπουργείου Εργασίας για θέσπιση βασικής σύνταξης μετά από μια 8ετία, φαίνεται πως εγκαταλείπεται.
Πάντως, πηγές του υπουργείου Εργασίας, έχουν αποκλείσει -επί του παρόντος- το ενδεχόμενο να αλλάξει η 35ετία χωρίς όριο ηλικίας για εργαζόμενους σε πρώην ταμεία ΔΕΚΟ (ΟΤΕ, ΔΕΗ κ.ά.) που ασφαλίστηκαν μέχρι το 1982. Αντίθετα μελετάται η περικοπή του ποσοστού αναπλήρωσης όχι τόσο της κύριας αλλά της επικουρικής σύνταξης και μάλιστα στο 20%-25% το 2013 (και όχι σταδιακά από το 2013 ώς το 2022) για Ταμεία που αποδεδειγμένα δεν έχουν πόρους.